Armoede is van alle tijden. Kennen we deze nog?

Naar aanleiding van afgelopen Prinsjesdag, waarbij veel hoon en boegeroep te horen was over het huidige beleid, gingen mijn gedachten naar een eerder situatie. Het is al weer een tijdje geleden en ik was het eigenlijk al weer vergeten. We hebben het over halverwege jaren 90. Afgelopen decennia hebben we verschillende crisis meegemaakt, maar wat die tijd bijzonder maakte was dat iemand met een prominente positie vanuit de Katholieke Kerk zich duidelijk uitsprak over de verborgen armoede in Nederland.

Muskens: armen mogen brood stelen

Bisschop M. Muskens van Breda heeft er “alle begrip” voor dat sommige mensen er naast hun uitkering zwart bijklussen. “Ik zal niet zeggen: dat moet je niet doen”. Ook een arme die 'proletarisch winkelt' wil hij niet hard vallen. “De katholieke moraal heeft altijd al duidelijk gemaakt dat als je zo arm bent dat je niet kunt leven, dat je dan een brood mag weghalen uit de winkel.”

De bisschop zei dit gisteravond in het Vpro-tv-programma Veldpost. Volgens hem is er een hogere waarde dan alleen wat in de wet staat. “Het leven is sterker dan de wet.” Het komt volgens Muskens niet te pas dat iemand die er zwart bijklust, gepakt kan worden door de sociale recherche en dan nog eens een “doodsklap” kan krijgen. Met dat laatste doelt hij op het feit dat mensen nog vaak jarenlang gedwongen zijn het te veel ontvangen bedrag terug te betalen.

Muskens kwam op de vooravond van Prinsjesdag in het nieuws met een felle aanklacht tegen de armoede in Nederland. Hij zei toen te betwijfelen dat ons land echt een economische bloeiperiode beleeft zoals de regering stelt, gezien het groeiend aantal armen. Daags na Prinsjesdag belde premier Kok de bisschop op en maakte aan afspraak voor een gesprek op 28 oktober. Het weerhoudt de bisschop er niet van fel tegen Koks partij, de PvdA, van leer te trekken. Voor de Vpro zei hij gisteren dat deze partij op haar laatste partijcongres in Zwolle wat haar sociale opvattingen betreft de pauselijke sociale encyclieken rechts is gepasseerd.

Muskens benadrukte dat hij spreekt als pastor “die vanuit het veld veel hoort en leest over de schrijnende armoede bij steeds meer mensen”. Naast alle optimistische uitlatingen over de economie wil hij het sein afgeven dat er veel mensen zijn die daar geen deel aan hebben. “Er moet toch iets aan het systeem fout zijn, ook al kan ik niet precies aangeven wat. Daar hebben we onze politici voor”, aldus Muskens.

Trouw, 3 oktober 1996